قواعد کلی نوشتن اعداد
- تعداد اعشار: برای بیشتر آمارهها دو رقم اعشار کافی است. سطح معناداری معمولاً با سه رقم اعشار نوشته میشود.
- صفر پیش از ممیز: برای مقادیری که هرگز از یک بزرگتر نمیشوند (مانند p، r و بتای استاندارد) صفر پیش از ممیز نوشته نمیشود؛ یعنی p = .۰۳ بهجای p = ۰.۰۳. در متون فارسی معمولاً این قاعده اعمال نمیشود، اما اگر مقاله انگلیسی مینویسید رعایتش لازم است.
- نمادهای آماری ایتالیک میشوند: M، SD، t، F، r، p و N.
- درجه آزادی داخل پرانتز بلافاصله بعد از نماد آزمون میآید.
گزارش سطح معناداری
مقدار دقیق p را گزارش کنید، نه فقط اینکه از ۰٫۰۵ کمتر است:
| وضعیت | شیوه درست | شیوه نادرست |
|---|---|---|
| مقدار معمول | p = ۰٫۰۲۳ | p < ۰٫۰۵ |
| مقدار بسیار کوچک | p < ۰٫۰۰۱ | p = ۰٫۰۰۰ |
| غیرمعنادار | p = ۰٫۲۱۴ | p = n.s. |
عبارت «p = ۰٫۰۰۰» که SPSS نمایش میدهد از نظر ریاضی نادرست است؛ سطح معناداری هیچگاه دقیقاً صفر نمیشود. همیشه آن را بهصورت «p کمتر از ۰٫۰۰۱» بنویسید.
قالب گزارش آزمونهای رایج
| آزمون | قالب گزارش |
|---|---|
| تی مستقل | t(۱۹۸) = ۳٫۵۶، p = ۰٫۰۰۱، d = ۰٫۵۱ |
| تحلیل واریانس | F(۲، ۱۹۷) = ۷٫۸۴، p < ۰٫۰۰۱، اتای مجذور = ۰٫۰۷ |
| همبستگی پیرسون | r(۱۹۸) = ۰٫۵۸، p < ۰٫۰۰۱ |
| خیدو | χ²(۳، N = ۲۰۰) = ۱۲٫۴۵، p = ۰٫۰۰۶ |
| رگرسیون | β = ۰٫۴۲، t = ۶٫۱۸، p < ۰٫۰۰۱ |
| من-ویتنی | U = ۳۲۴۵٫۵، z = ۲٫۱۴-، p = ۰٫۰۳۲ |
میانگین و انحراف استاندارد نیز در متن با همین قالب میآیند: (M = ۴٫۲۱، SD = ۰٫۶۸).
اندازه اثر
گزارش اندازه اثر در نسخههای اخیر شیوهنامه APA الزامی است. هر آزمون شاخص متناسب خود را دارد:
| آزمون | شاخص اندازه اثر | کوچک / متوسط / بزرگ |
|---|---|---|
| تی | d کوهن | ۰٫۲ / ۰٫۵ / ۰٫۸ |
| ANOVA | اتای مجذور | ۰٫۰۱ / ۰٫۰۶ / ۰٫۱۴ |
| همبستگی | r | ۰٫۱ / ۰٫۳ / ۰٫۵ |
| رگرسیون | مجذور R و f² | ۰٫۰۲ / ۰٫۱۵ / ۰٫۳۵ (برای f²) |
| خیدو | V کرامر | ۰٫۱ / ۰٫۳ / ۰٫۵ |
گزارش بازه اطمینان ۹۵ درصد در کنار برآوردها بهشدت توصیه میشود و در بسیاری از مجلات معتبر الزامی شده است.
جدولها و نمودارها
- عنوان جدول بالای آن و بهصورت ایتالیک نوشته میشود؛ توضیحات تکمیلی زیر جدول میآید.
- عنوان نمودار زیر آن قرار میگیرد.
- خطوط عمودی در جدولهای APA استفاده نمیشود. فقط چند خط افقی برای جداسازی سربرگ و بدنه کافی است.
- هر جدول باید در متن ارجاع داده شود و مستقل از متن قابل فهم باشد.
- اطلاعات را تکرار نکنید: اگر عددی در جدول آمده، در متن فقط به مهمترین بخش آن اشاره کنید.
جمعبندی
- مقدار دقیق p را بنویسید، نه فقط «کمتر از ۰٫۰۵».
- هرگز p = ۰٫۰۰۰ ننویسید؛ درست آن «کمتر از ۰٫۰۰۱» است.
- درجه آزادی را داخل پرانتز کنار نماد آزمون بیاورید.
- گزارش اندازه اثر در کنار سطح معناداری الزامی است.
- جدولهای APA خط عمودی ندارند و عنوانشان بالای جدول است.